Scherp blijven in de praktijk - Beroepsopleiding advocaten

M.P. Sluis en E.S. Panford
Mr. M.P. Sluis is alumna van de Nijmeegse Faculteit der Rechtsgeleerdheid en werkzaam bij het CPO. Mr. E.S. Panford is alumna van de Nijmeegse Faculteit der Rechtsgeleerdheid en werkzaam bij het CPO.

In de rubriek ‘Scherp blijven in de praktijk’ spreken we met een alumnus van de Nijmeegse rechtenfaculteit, die sinds enige tijd werkzaam is in de juridische rechtspraktijk. Het Centrum voor Postacademisch Juridisch Onderwijs (CPO) verzorgt als onderdeel van de Radboud Universiteit onderwijs voor de praktijkjurist. Het onderwijs varieert van cursussen en symposia tot beroepsopleidingen voor bijvoorbeeld het notariaat. Het CPO wil cursisten uitnodigen door te vragen tot de kern en daarbij de essentie achter de juridische actualiteit te doorgronden. Dat leidt tot meer inzicht en een frisse blik. Het motto van het CPO is dan ook: verder denken, scherper zijn.

Beroepsopleiding Advocaten

In de 202de editie van dit blad is een bijdrage gewijd aan de Beroepsopleiding Advocaten. Het CPO voert deze opleiding uit in samenwerking met vaardighedenbureau Dialogue in opdracht van de Nederlandse orde van advocaten. De Beroepsopleiding Advocaten start traditiegetrouw in maart en september en duurt tweeëneenhalf jaar. De opleiding maakt deel uit van de stageperiode, die aanvangt bij de beëdiging en vanaf dat moment drie jaar voortduurt. In die periode dient de advocaat-stagiaire de opleiding succesvol af te ronden en voldoende opleidingspunten te behalen voor activiteiten in het eigen arrondissement. Ook dient de stagiaire na drie jaar over voldoende praktijkervaring te beschikken. De advocaat-stagiaire wordt gedurende de stagetermijn begeleid door een ervaren advocaat, de zogenoemde patroon.

De advocaat-stagiaire kiest bij aanvang van de opleiding uit drie leerlijnen: burgerlijk recht, strafrecht of bestuursrecht. De stagiaire volgt binnen de gekozen leerlijn het hoofdvak major en een aantal keuzevakken. Ook doet de advocaat-stagiaire kennis op in één van de andere rechtsgebieden door het volgen van een minor. Bovendien volgen alle advocaat-stagiaires het vak Jaarrekeninglezen. De hiervoor genoemde cognitieve vakken vormen samen met ADR1, het vaardighedenprogramma en het vak beroepsattitude- en beroepsethiek het curriculum van de opleiding.

In deze editie spreken we Anne Coenders. Zij is werkzaam als advocaat-stagiaire bij Holla Advocaten. Zij heeft in september 2015 haar rechtenstudie aan de Radboud Universiteit afgerond. Anne is in september 2017 gestart met de Beroepsopleiding Advocaten, waarbij zij heeft gekozen voor de leerlijn burgerlijk recht. Zij vertelt ons meer over haar ervaringen als advocaat-stagiaire.

Van student naar advocaat-stagiaire

Anne wilde eigenlijk naar het Conservatorium van Amsterdam, maar een ongelukje met een keukenmes gooide roet in het eten. Desondanks heeft ze geen moment spijt gehad van haar keuze voor de rechtenstudie in Nijmegen. In eerste instantie koos Anne voor de dubbelstudie Recht & Economie, maar switchte al snel naar de bachelor Rechtsgeleerdheid om zich volledig te kunnen focussen op rechten. Naast haar rechtenstudie was Anne druk in de weer met allerlei nevenactiviteiten, zoals een bestuursfunctie bij V.I.E.R. (Vereniging voor Intellectuele Eigendom & Reclamerecht). Anne heeft mooie herinneringen aan haar studententijd: ‘Het meest waardevolle van mijn studententijd zijn toch wel de mensen die ik heb leren kennen, met wie ik nog steeds veel contact heb. Ook mijn Erasmus periode aan de University of Glasgow koester ik.’

Na het behalen van de master Nederlands recht aan de Radboud Universiteit, heeft Anne de master Bedrijfskunde gevolgd aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Het volgen van deze master was een weloverwogen keuze. Tijdens verschillende stages in de advocatuur viel het Anne namelijk op dat het advocatenberoep een ondernemend aspect kent: ’Je bent werkzaam voor een kantoor, maar je bent daarnaast je eigen ondernemer. Op den duur is het immers de bedoeling dat je je eigen cliënten binnensleept. Juist dit facet van de advocatuur spreekt me aan en zie ik minder terug bij andere juridische beroepen.’

Ook de keuze voor Holla Advocaten is een weloverwogen beslissing geweest: ‘Voorheen was ik werkzaam voor een ander kantoor. Daar deed ik voornamelijk zaken op het gebied van faillissementsrecht, terwijl ik mij vooral wilde focussen op privacy en nieuwe technologieën. Ik ben wat dat betreft wel een ‘tech-savvy’ advocaat. Holla heeft op dit gebied een voorsprong, waardoor de keuze makkelijk was gemaakt. Het kantoor legt al jaren de focus op privacy, dat spreekt me erg aan.’

Verwachtingen van de advocatuur

Met student-stages bij drie verschillende advocatenkantoren, kan Anne zeggen dat ze een realistisch beeld had van de advocatuur voordat ze de stap waagde. Met het combineren van de beroepsopleiding en de praktijk was Anne echter niet bekend: ‘Ik moet zeggen dat de combinatie van de beroepsopleiding en de praktijk me zwaarder valt dan dat ik vooraf had verwacht. Natuurlijk wordt op kantoor rekening gehouden met de opleiding, maar ondertussen loopt je werk niet weg. Je zult de opleiding voor een gedeelte in je vrije tijd moeten doen. Dat had ik vooraf niet helemaal voor ogen.’

Combinatie van rechtspraktijk en postacademische opleiding

Hoewel de combinatie van leren en werken af en toe bijdraagt aan de werkdruk, ervaart Anne dat haar werkgever rekening houdt met de opleiding: ‘Holla beseft dat je het meeste uit de beroepsopleiding moet halen. Op kantoor is beleid over hoeveel tijd advocaat-stagiaires tijdens kantooruren aan de opleiding mogen besteden. Zo mag ik het huiswerk (deels) tijdens kantoortijd maken. Dat is echt niet overal het geval.’

Op de vraag of de kennis die zij tijdens de beroepsopleiding heeft opgedaan in de praktijk al goed van pas is gekomen, antwoordt Anne: “De basisbeginselen van bijvoorbeeld burgerlijk recht kun je altijd wel gebruiken. Voor mij zijn het wel met name de vaardigheden die ik in de praktijk kan gebruiken. Bijvoorbeeld presentatievaardigheden die je in kunt zetten bij een netwerkevent of bij een presentatie die je geeft voor een cliënt. De cognitieve vakken komen hier en daar ook zeker wel van pas, maar op dit moment concentreer ik me in de praktijk voornamelijk op privacyrecht en heb ik alleen nog maar de vakken burgerlijk recht en bestuursrecht gehad.’

Anne ervaart de meerwaarde van het volgen van de, soms tijdrovende, opleiding naast het werk op kantoor: ‘Al is het maar dat je de theoretische kennis weer goed voor ogen hebt. Ik heb na mijn rechtenstudie een master Bedrijfskunde gedaan, dus mijn juridische kennis was een beetje weggezakt. Daarnaast is het heel belangrijk dat je advocaat-stagiaires in je arrondissement leert kennen. Je bent gewend om elkaar in de rechtbank hard aan te pakken. Onder andere de opleiding herinnert je er weer aan dat het een conflict betreft tussen cliënten. Bovendien is het heel prettig om met mensen omringd te zijn die in precies hetzelfde schuitje zitten en dat je met hen kunt overleggen hoe je iets aanpakt. Dit kan natuurlijk ook met je kantoorgenoten, maar soms heb je de mening nodig van iemand die er volledig buiten staat. Ik vind de opleiding heel waardevol.’

Scherp blijven

Het recht is constant in beweging. Advocaten moeten op de hoogte blijven van nieuwe regelgeving en jurisprudentie. We vroegen Anne hoe zij scherp blijft in haar werk. ‘Het rechtsgebied waarin ik werk staat inderdaad niet stil. Hoe meer big datatechnologieën er komen, hoe belangrijker het privacyrecht wordt. Voornamelijk mijn cliënten houden me scherp door de vragen die zij stellen. Via hen weet ik wat er speelt in het bedrijfsleven en waar zij tegenaan lopen. Mijn patroon zorgt ook dat ik scherp blijf in mijn werk door mij op dingen te wijzen waar ik zelf nog niet aan heb gedacht. Kantoorbreed worden we ook gewezen op actualiteiten. Zo hebben we inhouse cursussen, waar bijvoorbeeld recente jurisprudentie wordt besproken.’

Tips voor juristen in spe

Toekomstige advocaat-stagiaires wil Anne nog meegeven: ‘Ga er echt even voor zitten voordat je een kantoor kiest. Ga voor jezelf na wat je wilt, en wat je belangrijk vindt. Maak eerst een keuze of je wilt werken bij een klein, middelgroot of groot advocatenkantoor. Kijk vervolgens naar het rechtsgebied waarin je je wilt specialiseren. Maak tot slot een shortlist met de kantoren die jou aanspreken en probeer bij deze kantoren binnen te kijken. Ieder advocatenkantoor is uniek. Om een idee te krijgen van een kantoor, moet je gewoon meer hebben gezien dan hun website.’ Over het combineren van de beroepsopleiding met de praktijk adviseert ze de toekomstige advocaat-stagiaires tot slot: ‘Probeer het verwachtingsmanagement op orde te hebben. Houd je patroon overal van op de hoogte. Zorg dat alle opleidingsdagen in zijn of haar agenda staan. Patroons vinden over het algemeen de opleiding echt wel belangrijk, maar ze moeten rekening kunnen houden met het feit dat je op de opleidingsdagen niet op kantoor bent. Tot slot: vraag niet te veel van jezelf als beginnend advocaat. Je komt net kijken, het kost tijd om dingen aan te leren. Wees realistisch over hoeveel tijd de opleiding kost en communiceer dat ook goed.’

Klik hier om het artikel in PDF-vorm te lezen