Claimen en masse anno 2020: Gedachten bij de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie

Joris ter Beek
Joris ter Beek is masterstudent Ondernemingsrecht en is daarnaast actief bij studentenorganisatie NSO Eques.

Sinds jaar en dag is Nederland koploper in het collectieve actierecht. De collectieve actie houdt het bundelen van meerdere soortgelijke vorderingen in één rechtsvordering in. Met de inwerkingtreding van de Wet collectieve actie in 1994 vond codificatie van deze civielrechtelijke ‘claim en masse’ plaats. Het innovatieve artikel 3:305a BW (oud) maakte mogelijk dat een stichting of vereniging voor een min of meer homogene achterban een verklaring voor recht of veroordeling tot schadevergoeding in natura kon bewerkstelligen. Schadevergoeding in geld was echter uitgesloten.
Dit is verleden tijd. Met de komst van de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (hierna: ‘WAMCA’) kent het Nederlandse civiele recht een volstrekt nieuwe collectieve actieregeling die verkrijging van schadevergoeding in geld niet langer verbiedt of uitsluit. Nadat de nieuwe regeling op 29 januari 2019 met algemene stemmen was aangenomen door de Tweede Kamer, is de WAMCA op 19 maart 2019 door de Eerste Kamer als hamerstuk afgedaan. Een etmaal later publiceerde de minister de WAMCA in het Staatsblad. De WAMCA is in werking getreden op 1 januari 2020.
Deze bijdrage heeft ten doel op een toegankelijke manier het Nederlandse collectieve actierecht en het belang en de inhoud van de WAMCA uiteen te zetten. De indeling van deze bijdrage is als volgt. Allereerst behandel ik het ‘pre-WAMCA-tijdperk’. Hoe zag het collectieve actierecht er vóór 2020 uit (paragraaf 2)? Vervolgens sta ik kort stil bij de parlementaire geschiedenis van de nieuwe regeling (paragraaf 3). In paragraaf 4 bespreek ik de WAMCA in vogelvlucht. Alle belangrijke kenmerken van de nieuwe regeling komen aan bod. In paragraaf 5 staat de kritiek op de WAMCA centraal. Ik sluit deze bijdrage af met een conclusie (paragraaf 6).

Klik hier om het artikel in PDF-vorm te openen.