One size fits all: ontslagbescherming van ambtenaren na de Wnra

Jelte Jorritsma
Jelte Jorritsma is vierdejaars student Recht & Management en redacteur bij het Nijmeegs Juridisch Faculteitsblad Actioma.

Het arbeidsrecht en het ambtenarenrecht trekken al jaren naar elkaar toe. Veruit de grootste stap in deze ontwikkeling heeft 1 januari 2020 plaatsgevonden met de inwerkingtreding van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra). Doel van deze wet is, zoals de naam al doet vermoeden, het normaliseren van de rechtspositie van ambtenaren. Hiermee wordt bedoeld dat de rechtspositie van ambtenaren gelijkgetrokken is met de rechtspositie van werknemers in het particuliere bedrijfsleven. Waar alle ambtenaren voorheen onder het bestuursrecht vielen, valt het overgrote deel van de ambtenaren door de Wnra nu onder het burgerlijk recht. De grootste verandering die deze genormaliseerde rechtspositie met zich meebrengt, betreft de hoedanigheid van de aanstelling. Terwijl ambtenaren voorheen eenzijdig in hun functie aangesteld werden door de overheidswerkgever, moet nu een tweezijdige arbeidsovereenkomst gesloten worden tussen de ambtenaar en de overheidswerkgever. Dit brengt vanzelfsprekend tal van andere gevolgen met zich mee.

Eén van de belangrijkste elementen van het arbeidsrecht is de rechtsbescherming van werknemers. Bij de bijzondere positie van ambtenaren hoorde ook een voor het arbeidsrecht bijzondere vorm van rechtsbescherming. Deze vorm van rechtsbescherming was het directe gevolg van de regeling van de ambtelijke rechtspositie in het bestuursrecht. Hierdoor was ook de rechtsbescherming van bestuursrechtelijke aard. Echter, ook de rechtsbescherming van ambtenaren wordt nu geregeld door middel van het private arbeidsrecht. Aangezien het ontslag de meest vergaande vorm van ingrijpen in de arbeidsovereenkomst is, ligt het in de lijn der verwachtingen dat deze veranderde vorm van rechtsbescherming in het ontslagrecht de meest ingrijpende gevolgen met zich mee zal brengen. Valt het gewone ontslagrecht en de bijbehorende ontslagbescherming wel te rijmen met de bijzondere positie van ambtenaren?

In dit artikel ga ik in op de ontslagbescherming van de ambtenaren. Centraal staat de vraag of de ontslagbescherming van het private arbeidsrecht voldoende waarborgen biedt om deugdelijke ontslagbescherming voor de bijzondere positie van ambtenaren te bewerkstelligen.

Ik zal eerst kort uiteenzetten hoe het ambtenarenrecht eruitzag voor de inwerkingtreding van de Wnra (§2) en wat de redenen waren het ambtenarenrecht op dergelijke wijze te regelen (§3). Vervolgens zal ik ingaan op de redenen voor de wijziging van de rechtspositie van ambtenaren (§4). Hierna zal ik belichten wat de gevolgen van de Wnra zijn voor de ontslagbescherming van ambtenaren (§5). Ik sluit af met een conclusie (§6).

Klik hier om het artikel in PDF-vorm te openen.